Baz? meyve ve sebzelerde ilaç kal?nt?s?
Bir k?s?m meyve ve sebzelerin üretiminde kullan?lan ilaçlar?n insan sa?l???n? olumsuz etkilemesi ile ilgili konular dünya gündeminde yerini koruyor. Maliyetlerin h?zl? bir biçimde sürekli artmas? dönüm ba??na üretimin artmas?n? gerektiriyor. Kurakl?k, iklim dengelerinin bozulmas? da eklenince tar?msal üretimde kaoslar vazgeçilmez oluyor. Örne?in, maliyetleri 35 TL ile 60 TL’ye ula?an zeytin üretiminde kazanc? nas?l sa?layacaks?n?z? Üstüne onlarca zeytin hastal??? ile u?ra?mak için tar?msal ilaç kullan?ld???nda i?i kazanc? dönü?türmek çok zorla??yor.
National Library Of Medicine’de yay?nlanan bir ara?t?rmay? okudum. ?ngiltere’de test edilen greyfurtlar?n %100 ve %84 ünde, çileklerin %83’ünde, kirazlar?n % 81’nde, pestisit kal?nt?s? tespit edilmi?. Bir k?s?m içeceklerde kanser ba?lant?l? dokuz kimyasal görülmü?. Özellikle ?arap üretiminin (pestisitler nedeni ile) bu bölgelerde çal??an insanlar için tehdit olu?turuldu?u belirtiliyor. (Alkolün dost olmad???n? unutmayal?m)
Yabani ot öldürücüler, böcek öldürücüler tar?m topra??n?n ilk ça?dan bugüne uzanan safl???n? ve gücünü ortadan kald?r?p, ‘Güçsüz toprak, güçsüz fidan’ söylemi ortaya ç?k?nca tar?m ilaçlar? üreten ve satan firmalar?nda piyasadaki etkinlikleri ço?al?yor. Birçok ülkede pestisit içermeyen koruma sistemleri kullan?lmaya ba?land?. Meyve ve sebzelerin y?kanmas?, soyulmas? ilaç kal?nt?lar?n? bir miktar azaltabilir. Ama ortadan kald?rmaz. Özellikle limon ve greyfurtun kabuklar?n? do?rudan bir tatl? veya yemekte kullanmak e?er yüksek pestisit içerir ise sa?l???m?z? tehdit ediyor demektir.
Ege Bölgesi’nde yap?lan bir ara?t?rmada 1423 adet meyve ve sebzenin 186 adedinde pestisit tespiti yap?lm??. Nar, karnabahar ve lahanada tespit edilmemi?. Ege’de 754 numunenin 48’i (%8.4) pestisit tespit edilmi?. Asetamiprid-klorpirifos-karbondazim (1 Ocak 2018’de Türkiye’de kullan?m? yasaklanm??. K?s?rl?k tespiti yan?nda birçok olumsuzluklar. Otlardan ineklere, inekten süte, sütten insana geçen k?s?rl?k sorunlar?) en çok tespit edilen petsitisler. ?zmir’de 2019-2021 tarihleri aras?nda yap?lan ara?t?rmalarda AB taraf?ndan onaylanmayan kal?nt?lar bulunmu?. Özellikle en çok rastlanan fosforik asit. Satsuma mandalinalar? için yetkililerin gerekli önlemleri al?nmas? isteniyor. Dile?im 2021’den bugüne gerekli önlemlerin al?nm?? oldu?udur.
AB Rasff raporlar?nda ülkemizden Almanya, Bulgaristan ve Belçika’ya gönderilen incir, biber, üzüm ve salatal?kta pestisistler- okratoksin-aflatoksin tespit edildi?i yay?nland?.
Pestisitler, ha?erelerin zararl? etkilerini yok etmek için kullan?lan kimyasal, dezenfektanlar ve baz? organik bile?enlerden olu?uyor. Yanl?? kullan?ld???nda insan sa?l??? için büyük tehlike olu?turur.
Peki pestisit tespiti ta??i? mi? Bitkisel Üretim ve Bitki Sa?l??? ?ube Müdürlükleri 5996 Say?l? Bitki Sa?l???, G?da, Yem Kanunu’na göre gerekli denetimleri s?kl?kla yap?yor. 46 bin 162 TL’ye kadar cezas? var.
?hracata gönderilen Meyve ve Sebzelerde ?hracatç? Birliklerinin pestisit görevi nedir? Örne?in Ege ?hracatç? Birliklerinin, Ya?- Kuru meyve ve sebze ?hracatç? Birliklerinin tespit etti?i pestisit kal?nt?l? meyve ve sebzeler var m?d?r? ?laç kal?nt?s? bulunan üretim yeri ve üreticisi belli olan meyve ve sebze ta??i?li G?da listesine girer mi? ?zmir Haline gelen meyve ve sebzelerde pestisit-ilaç analizi yap?l?yor mu? ?hracata gidecek olan meyve ve sebze e?er istif yerinde kontrol ediliyor ise, ihracata gitmeden ilaçl? meyve ve sebzeler ne oluyor? Kontrol edilen meyve sebzeler ihracatç? ülkede pestisitli ç?k?yor ise; konteyner içinde mi ilaçlan?yor? Rassf Raporlar?n? ben her ay okuyorum. Canla-ba?la ihracat?m?z?n artmas? için çal??an ?hracatç? Birlikleri de okuyor.
Meyve ve Sebzede kafalar? yoran çok soru var. Cevaplar:
Yetkili makamlarda,
?hracatç? Birlikleri Yöneticilerinde.
Siz ta??i? listelerinde üreticisi, üretim yeri belli olan sat?n ald???m?z içinde normalden fazla ilaç kal?nt?s? olan ‘salatal?k’ okudunuz mu?
AB Rasff (G?da’da H?zl? Alarm Sistemi) listesinde Türkiye’den Avusturya’ya gönderilen salatal?kta tespit edilen ‘Fosthiazate’ tar?m ilac?n? listede okudum. Türkiye ihracat? art?yor. Canla-ba?la çal??an ihracat?m?z?n tar?m ürünlerini Rasff listelerinde görmeyelim. ?hracatç? Birliklerinden kamuoyunu bu listeler konusunda bilgilendirmesini bekliyoruz.